ثبت نام اعضا | ورود اعضا

پیشگیری از مار گزیدگی

پیشگیری از مار گزیدگی

پيشگيري‌ از مارگزيدگي‌ :

 آشنايي‌ با الگوهاي‌ رفتاري‌ و فعاليتهاي‌ فصلي‌ مارها و اجتناب‌ از فعاليت‌ غير ضرور در مناطق‌ مارخيز،  خطر مارگزيدگي‌ را كاهش‌ ميدهد.آموزش‌ عمومي‌ درخصوص‌ نحوة‌ صحيح‌ انجام‌ كمكهاي‌ اوليه‌ و پرهيز از انجام‌ روشهاي‌ سنتي‌ كه‌ اغلب‌ تلف‌ كنندة‌ وقت‌ و گاهي‌ پر عارضه‌ و خطرناك‌ هستند و همچنين‌ آموزش‌ پرسنل‌ مراكز بهداشتي‌ درماني‌ روستايي‌ و شهري‌ وكمكهاي‌ صحيح‌ و به‌ موقع‌ آنها، از بروز مسموميت‌هاي‌ شديد جلوگيري‌ خواهد كرد. ضمنا حتي‌الامكان‌  بايستي‌ از نگهداري‌ گونه‌هاي‌ سمي‌ وخطرناك‌ مار در محيط‌ زندگي‌ و محل‌ كار خودداري‌ نمود.

 به‌ هنگام‌  برخورد با يك‌ مار بايستي‌ خونسردي‌ خود را حفظ‌ نمایید زيرا بسياري‌ از مارها غير سمي‌ هستند و خطرناك‌ نميباشند. در هر صورت‌ بايستي‌ به‌ مار اجازه‌ داد تا به‌ مسير خود ادامه‌ دهد و به‌ آرامي‌ از فاصله‌ قدرت‌ حمله‌ مارها (معمولاً حدود نيم‌ متر) دور شد‌. مارها ذاتاً تهاجمي‌ نيستند مگر اينكه‌ آنها را تحريك‌ نموده‌ و يا درصدد گرفتن‌ آنها برآئيم‌. همچنین مارها تمایل به درگیر شدن با جانوان بزرگتری مانند انسان را ندارند.تاهنگامي‌ كه‌  ضرورت‌ ایجاب نکند ‌ بايستي‌ از كشتن‌ مارها خودداري‌ كرد زيرا مارها درکنترل آفات‌كشاورزي‌ نقش‌ مفيدي‌ دارند. در بسياري از موارد كه به نظر مي رسد مار توسط افراد كشته شده باشد،  هنوز ميتواند  نیش بزند  پس براي جابجائي آن از چوب بلند استفاده كني. همچنین از دست کاری  سر حیوان جدا خوداری شود زیرا علاوه بر خطرگزیده شدن امکان انتقال بیماری های مشترک بین انسان و حیوان نیز وجود دارد .

 ‌ از وارد كردن‌ دست‌ و پا در مكانها، سوراخها و حفرات‌ مشكوكي‌که‌ امكان‌ بازرسي‌ مستقيم‌ با چشم‌ ميسر نيست‌ خودداري‌ نمایید . بهتر است‌ در بيابانها از اطرق نمودن‌ در اطراف‌ اماكن‌ و يا سايه‌بانها ویا داخل‌ شدن‌ در آنها قبل‌ از بازديد دقيق‌ اجتناب‌ نمایید.از آنجا که مارها  توسط سایر حیوانات شکار می شوند، تمایل به مخفی  شدن دارند مارها در بسياري از اوقات در زير سنگها و چوبها پنهان ميشوند بنابراین قبل از نشستن بر روي سنگ ها انها را مورد بررسي قرار دهيد. همچنین بهتر است‌ قبل‌ از بلند كردن‌ هيزم‌ها و چوبهاي‌ انباشته‌ ابتدا آنها را با چوب‌ بلندي‌ جابجا كرد .كشاورزان‌ نيز بايستي‌ به‌ هنگام‌ درو و يا كندن‌ علفها و يا جابجا كردن‌ سنگها از دستكش‌ و پاپوش‌ مناسب‌ استفاده‌ كنند. قبل‌ از عبور از ميان‌ علفزارهاي‌ بلند، با يك‌ چوب‌ مناسب‌ محل‌ را بازرسي‌ نمايند. بهتر است‌ قبل‌ از بالا رفتن‌ از ديوار و يا درختان‌ انبوه‌ و دست‌ گذاشتن‌ بر روي‌ آنها احتياط‌ و دقت‌ لازم‌ صورت‌ پذيرد.

كاركردن‌ در محل‌هاي‌ مشكوك‌ كوهستاني‌ و صحرائي‌ بعد از غروب‌ آفتاب‌ احتمال‌ گزش‌ با مارها را افزايش‌ مي‌دهد بايد  حتي‌الامكان‌ از پياده‌روي‌ در شب‌ بخصوص‌ با پاي‌ برهنه‌ خودداري‌ كرد. در اين‌ موارد بهتر است‌ حتماً از چكمه‌ و يك‌ وسيلة‌ روشنايي‌ استفاده‌ شود مخصوصا مراقب مار گزیدگی بعد از باران ودر زمان جاری شدن سیل  باشید .باران ممکن است مارها را شسته  باشد واز جای خود خارج نموده باشد لذا در مواقع بارندگی و یا بعد از ریزش باران ممکن است  مارها در محل های عبور آب( آب راه ها) وجود داشته باشند . مار ها معمولا در فصل بهارکه فصل شروع بارش ها می باشد زاد و لد می کنند؛ مارهای کوچک نیز دراین فصل به سادگی توسط جریان های آب شسته و جابجا می شوند. این مارها می توانند عایرغم کوچک بودن مانند مارهای بزرگ خطر ناک باشند ولی معمولا بدلیل کوچکی مورد توجه قرار نمی گیرند.

در صورت رفتن  به مناطقی که مشکوک به وجود  مار است  بهتر است از كفش هاي چكمه اي و شلوار بلند استفاده شود زیرا اکثر موارد گزش در ساق و مچ صورت می گیردو  مارها نمی توانند از روي چكمه نيش خود را وارد پوست نمايند. همچنين آنها نمي توانند سر خود را بيش از 30 الي 40 سانتي متر بالاتر بياورند بنابراين قادر نخواهند بود ساق پا را نيش بزنندالبته در هوای گرم و محیط های سخت پوشیدن چکمه وتحمل آن کاری سخت ومشکل است .  همچنين‌ در محيطهاي‌ مشكوك‌ به‌ وجود مار بايستي‌ قبل‌ از پوشيدن‌ كفش‌ و لباس‌ ورفتن داخل چادر و کیسه خواب آنها را به‌ دقت‌ مورد وارسي‌ قرار داد خوابیدن روی تخت خواب نسبت به خوابیدن روی زمین خطر  گزش کمتری  دارد.

قبل از رفتن به کوهنوردی بهتر است در مورد  انواع مارهای آن منطقه اطلاعاتی کسب نمایید.  به‌ طور كلي‌ هيچگاه‌ نبايستي‌ به‌ تنهايي‌ به‌كوهنوردي‌ يا راهپيمايي‌ در محلهاي‌ مشكوك‌ اقدام‌ نمود. خوابيدن‌ در کنار توده‌هاي‌ انبوه‌ اشياء، چوبها، گياهان‌ وهمچنين‌ مكانهاي‌ متروكه‌ نظير دهانه‌ غارها، حفره‌ها و قناتها احتمال‌ خطر مارگزيدگي را افزايش ‌ مي‌دهد. درصورت اجبار به اسكان در مناطق مشكوك از موادي كه مار ازآن گريزان است مثل تنباكو یا  دود سم بز، مواد دفع كننده شيميايي جديد  همچنین از چادر و پشه بندهاي محكم استفاده کنید . مارها شدیدا از نیکوتین گریزان هستند لذا کمی توتون ویا تنباکو را با پودر تالک مخلوط کنید و در اطراف چادرو محل اقامت خود بپاشید

 

 از ورود به‌ آب‌ درياچه‌ها، رودخانه‌ها و يا بركه‌هاي‌ مشكوك‌ به‌ وجود مار در داخل‌ يا اطراف‌ آنها بايد خودداري‌ نمود. همچنین بهتر است در این گونه آبها اقدام به شستن ظرف ویا لباس ننمایید . ماهيگيران‌ درياهاي‌ آزاد و رودخانه‌هاي‌ منتهي‌ به‌ آنها نيز بايستي‌  به‌ هنگام‌ جمع‌آوري‌ تورهاي‌ ماهيگيري‌ توجه‌ كافي‌ به‌ احتمال‌ وجود مار دريايي‌ در تور داشته‌ و احتياط‌ لازم‌ را انجام‌ دهند گرفتن مارهای آبی بدلیل آنکه سر و ته آنها واضحا قابل تمایز نمی باشد با خطر گزیدگی همراه است. از دست زدن به مارهای مرده کنارساحل باید خود داری کرد زیرا ممکن است این مارها هنوز زنده باشند و با جریان آب به ساحل آمده باشند وهمچنین بعضی از گونه ها نیز برای اینکه در امواج آسیب نبینند خود را به مردن می زنند.

 مارها در مناطق روستایی و بیابانی برای تهیه غذا ممکن است وارد خانه شوند. لذا از نگهداری دام ها و مخصوصا جوجه ها در داخل خانه ای که زندگی می کنید اجتناب نمایید. تلاش شود غذاها در محفظه هایی که امکان دسترسی موش به آنها نباشد نگهداری شود تا از آمدن این حیوانات و بدنبال آنها مارها به خانه جلوگیری شود . ازگذاشتن شاخه ها( مارها درآنها پناه می گیرند)در اطراف خانه  اجتناب نمایید. سرو صدای حیوانات خانگی از جمله  ماکیان میتواند بدلیل ورود مار به منطقه باشد  لذا بهتر است به آن توجه کرد. مارها از اسشمام بوی سبزیجاتی مانند نعنا و پونه ناراحت می شوند  لذا کاشت اینگونه سبزیجات در اطراف خانه از ورود مار به آن محدوده جلوگیری می کند

هرگز با دوچرخه ، موتور سیکلت و یا ماشین سعی در زیر گرفتن وله کردن مارها نکنید ، چراکه ممکن است مار به سرعت نمیرد و زخمی شود و عامل خطری برای باقی افراد (مثلا افراد پیاده) باشد.  بعلاوه ممکن است مار (آسیب دیده وبا بدون آسیب دیدیگی)  در زیرماشین یا وسیله نقلیه خود را مخفی کند و زمانی که این وسیله توقف نماید (مثلا در خانه) از محل خود خارج شود

 مراعات‌ نمودن‌ اين‌ اقدامات‌ مي‌تواند تا حد چشمگيري‌ از بروز مارگزيدگي‌ پيشگيري‌ نمايد. ولي‌ متاسفانه‌ اين‌ نكات‌ ساده‌  و ابتدايي‌ در بسياري‌ از مناطق‌ بخصوص‌  نواحي‌ روستايي‌ رعايت‌ نمي‌گردد. بيرون‌ راندن  مارها از باغها  و مزارع‌ امر بسيار مشكلي‌ است‌ و استفاده‌ از سموم‌ به‌ سبب‌ آلوده‌سازي‌  وسيع‌ محيط‌ و از بين‌ بردن‌ بسياري‌ از جانوران‌ مفيد از جمله‌ خود مارها، به‌ هيچ‌ وجه‌ توصيه‌ نمي‌شود